Wat de eerste maanlanding van Firefly vooral heeft opgeleverd: dat we maar heel weinig weten van de maan

Door: Gerson Veenstra

Er gaat geen SXSW voorbij zonder dat het over ruimtevaart gaat. Zo heb ik ooit al eens live een vraag gesteld aan een astronaut in het ISS. Er zijn hier veel ruimtevaartenthousiastelingen. Maar vaak was het dan NASA. En daar is behoorlijk wat aan veranderd. Deze sessie gaat over het eerste commerciële ruimtevaartbedrijf dat het gelukt is om op de maan te landen: Firefly. Een bedrijf uit Austin zelf. Dat gebeurde precies een jaar geleden. 

Volgens Firefly-CEO Jason Kim leverde de eerste missie vooral één inzicht op: er is nog veel onbekend over de maan. "Er is gewoon heel veel dat we nog niet weten over de maan", zegt hij. De Blue Ghost-missie moest juist daarom data verzamelen voor toekomstige missies en voor het Artemis-programma van NASA, dat uiteindelijk mensen terug naar de maan moet brengen.

Grote temperatuurverschillen

Een van de verrassingen ging over temperatuur. De modellen bleken niet precies genoeg. Op de plek waar Blue Ghost stond, schommelde de temperatuur meer dan verwacht: van ongeveer 270 graden Fahrenheit tot min 230. "Een bereik van meer dan 500 graden", zegt Kim. "Een beetje zoals Austin deze week."

Dat bleek geen probleem voor de hardware. Maar het laat wel zien dat er meer metingen nodig zijn voordat er bijvoorbeeld infrastructuur of voertuigen op de maan kunnen functioneren. Tijdens de missie ontstond ook een praktische oplossing. Een grote GPS-antenne werd gebruikt als een soort zonnescherm om een radio-installatie te beschermen tegen hitte. Daardoor kon het communicatiesysteem blijven werken.

Wetenschap op onverwachte plekken

Brigette Oakes, VP Engineering bij Firefly, vertelt dat sommige inzichten pas later duidelijk werden toen de data werd geanalyseerd. De lander stond aan de rand van een krater. Daardoor weerkaatste licht van de kraterwand. Dat zorgde voor extra temperatuurschommelingen op het oppervlak.

Die metingen bleken vervolgens weer interessant voor wetenschappers die het maanoppervlak – de regolith – bestuderen. Volgens Oakes konden onderzoekers via de temperatuurdata meer afleiden over hoe licht met dat oppervlak interacteert.

Een tweede, grotere missie

De volgende missie staat al gepland. Blue Ghost Mission 2 moet landen op de achterkant van de maan. "De VS heeft nog nooit op de achterkant van de maan geland", zegt Kim.

De missie wordt ook een stuk groter. De eerste lander was ongeveer twee meter hoog. De volledige stapel van de nieuwe missie wordt ruim zes meter. Daarin zitten meerdere onderdelen:

  • een nieuwe Blue Ghost-lander
  • de Lunar Pathfinder-satelliet van de European Space Agency
  • Firefly’s eigen orbiter, Elettra

De lander daalt af naar het oppervlak. De satellieten blijven rond de maan draaien en verzorgen communicatie met de aarde. Aan boord zitten zes payloads uit verschillende landen, waaronder de VS, het Verenigd Koninkrijk, Canada, Australië en de Verenigde Arabische Emiraten. Een van die payloads is een rover van de VAE.

Jaarlijkse missies naar de maan

Firefly wil daarna vaker naar de maan. Na missie twee volgen al plannen voor nieuwe landingen. Mission 3 gaat naar een gebied met silica-rijke vulkanische structuren, de zogenaamde Gruithuisen Domes. Daar wil Firefly onderzoek doen met een rover en andere instrumenten.

Mission 4 richt zich op de zuidpool van de maan. Dat gebied is interessant omdat er mogelijk water en waterstof aanwezig zijn. Dat kan later belangrijk zijn voor brandstof en infrastructuur. Volgens Oakes bouwen de missies op elkaar voort. Technologie en lessen uit eerdere vluchten worden steeds weer meegenomen in de volgende missie.

Ruimtevaart voor een fractie van de prijs

Kim benadrukt tijdens het gesprek meerdere keren het verschil tussen nationale ruimtevaartprogramma’s en commerciële bedrijven. De eerste Blue Ghost-missie kostte volgens hem ongeveer 100 miljoen dollar, inclusief de raketlancering. "Vijf landen hebben dit eerder gedaan met budgetten van miljarden dollars", zegt hij.

De missie voerde veertien dagen lang experimenten uit op het maanoppervlak. Daarbij werd onder andere GPS-signaal op de maan getest en werd dieper in het maanoppervlak geboord dan eerder was gedaan.

De volgende stap: infrastructuur rond de maan

Naast landers werkt Firefly ook aan satellieten en infrastructuur rond de maan. Een voorbeeld is een camerasysteem dat vanuit een orbiter het maanoppervlak in kaart brengt. Die data wil Firefly commercieel aanbieden, bijvoorbeeld aan bedrijven of landen die landingsplekken willen onderzoeken.

Volgens Kim kan zo’n satelliet ook helpen bij het volgen van objecten rond de maan en het voorkomen van botsingen.

Veel jonge ingenieurs

Opvallend detail: een groot deel van het team dat de eerste maanlanding uitvoerde, stond nog maar kort in het vak. "De gemiddelde leeftijd op de operationsvloer was ongeveer 28", zegt Kim.

Volgens Oakes bestaat een groot deel van de engineeringafdeling zelfs uit mensen die minder dan vier jaar geleden zijn afgestudeerd. Ze werken aan meerdere programma’s tegelijk: raketten, landers en satellieten. "Je ziet mensen constant over disciplines heen samenwerken om de missie te laten slagen", zegt ze.

Nieuwe missies, nieuwe hardware

Voor Firefly zelf staan de komende jaren vooral in het teken van nieuwe systemen en missies. De volgende versie van hun Alpha-raket wordt getest, een grotere raket – Eclipse – is in ontwikkeling, en Blue Ghost Mission 2 wordt momenteel opgebouwd.

"Je gaat straks zien dat de hele stapel voertuigen wordt opgebouwd", zegt Kim. "En dan komt het moment dat Blue Ghost weer vertrekt." 

Verantwoording: dit verslag is een combinatie van zelf geschreven tekst en tekst van ChatGPT op basis van het transcript van de sessie. Hier kun je lezen hoe ik te werk ga