SXSW2026

Keynote: The Big Picture with Steven Spielberg Live from SXSW

Dat Spielberg op SXSW staat, voelt groot. Niet alleen door zijn naam, maar ook door de manier waarop hij praat over film. Hij praat niet als iemand die terugkijkt op een afgesloten carrière. Hij praat als iemand die nog midden in het maken zit. Nieuwsgierig, scherp en vol plezier.

Een gesprek over verwondering, angst en verhalen

De rode draad van het gesprek is dan ook niet alleen zijn nieuwe film, maar vooral zijn manier van werken en kijken. Spielberg laat zien dat film voor hem meer is dan techniek of succes. Film is een manier om grip te krijgen op angst, om contact te maken met anderen en om iets te begrijpen dat groter is dan hijzelf.

Dat begint al vroeg in zijn leven. Als kind was hij snel bang. Die angst kwam, zegt hij, uit zijn verbeelding. Juist daar ontstond ook zijn drang om zelf verhalen te maken. Niet om de angst te ontwijken, maar om die om te zetten in beelden en scènes. Dat idee loopt nog steeds door zijn werk heen. "Ik zou alleen maar zeggen: welkom bij de club, want al mijn films komen uit mijn nachtmerries. Zelfs de vrolijke films komen uit mijn nachtmerries."

Dat zegt veel over hoe Spielberg naar verhalen kijkt. Hij zoekt geen gladde perfectie. Hij zoekt iets dat echt voelt, ook als het ongemakkelijk is.

UFO's, ruimte en de vraag die hem al zijn hele leven bezighoudt

Een van de spannendste delen van het gesprek gaat over buitenaards leven. Spielberg maakt met 'Disclosure Day' opnieuw een film over UFO's en het onbekende. Dat onderwerp laat hem duidelijk niet los. Hij zegt dat hij als kind al geloofde dat mensen niet alleen zijn in het universum. De grote vraag is voor hem niet óf er ergens leven bestaat, maar of dat leven hier ook al is geweest.

Tegelijk blijft hij daar opvallend licht en persoonlijk over praten. Hij maakt grapjes over het feit dat juist hij, de maker van 'Close Encounters of the Third Kind' en 'E.T.', zelf nog nooit iets heeft gezien. "Ik heb niet eens een close encounter van de eerste of tweede soort gehad. Waar is de rechtvaardigheid?" Even later voegt hij daar speels aan toe: "Maar heb je daar weleens over nagedacht? Daarom, als jullie luisteren daarbuiten: ik heb het tegen jullie."

Die mix van humor en oprechte fascinatie maakt zijn verhaal sterk. Spielberg presenteert zichzelf niet als iemand met antwoorden. Hij staat eerder voor de houding die veel van zijn films zo aantrekkelijk maakt: kijk goed, blijf nieuwsgierig en sluit niets te snel uit.

Interessant is ook dat hij het onderwerp niet alleen als spektakel ziet. Hij denkt juist na over wat de ontdekking van buitenaards leven met mensen doet. Niet technisch, maar sociaal en emotioneel. Wat gebeurt er met onze overtuigingen, met religie, met het idee dat de mens centraal staat? Daarmee krijgt 'Disclosure Day' in dit gesprek meteen meer gewicht. Het gaat niet alleen over aliens, maar over hoe kwetsbaar ons wereldbeeld is.

Zijn films ontstaan niet uit controle, maar uit intuïtie

Misschien wel het meest interessante inzicht uit dit gesprek gaat over zijn werkwijze. Spielberg schetst twee manieren van filmen. Aan de ene kant staan grote producties met veel visuele effecten, waar alles vooraf vastligt. Aan de andere kant staan films waarin hij juist ruimte laat voor gevoel, toeval en samenwerking op de set.

Hij maakt heel duidelijk welke kant hem het meest trekt. "En dat is wat spannend is. Op een set komen zonder echt plan, behalve het verhaal zo goed mogelijk vertellen." Voor Spielberg zit de energie van film maken juist in die open ruimte aan het begin van een draaidag. Daar ontstaat iets wat nog niet vastligt.

Hij zegt ook heel direct waar hij dan op vertrouwt: "Ik zei alleen dat intuïtie vaak mijn beste vriend is en ik luister meer naar het gefluister dan naar de luide stem van het brein." Dat is een opvallende uitspraak van iemand die vaak wordt gezien als een meester van controle en precisie. Spielberg laat hier juist zien dat zijn werk niet alleen draait om vakmanschap, maar ook om durven luisteren naar iets dat je nog niet helemaal kunt uitleggen.

Dat maakt zijn films misschien ook zo levend. Ze voelen niet als rekensommen. Ze voelen alsof iemand ze van binnenuit heeft opgebouwd.

Film maken als therapie, verlies en een nieuw begin

Dat persoonlijke komt nog sterker naar voren als hij praat over 'The Fabelmans'. Daar spreekt hij over in bijna intieme woorden. "Het is veel beter om naar buiten te gaan zoals ik deed met een film als 'The Fabelmans', wat mijn eigen verhaal was, waarin ik echt in een diepe verbondenheid met mijn jongere zelf kon gaan om uit te zoeken hoe ik dat verhaal moest vertellen." Daarna vat hij die ervaring droog en raak samen: "Die film was 40 miljoen dollar therapie. Betaald door DreamWorks."

Dat is grappig, maar ook veelzeggend. Voor Spielberg is een film niet alleen een product of een titel in een loopbaan. Hij noemt elke film een geboorte, een leven en een dood. Aan het eind van een productie sterft er volgens hem altijd iets kleins, omdat je een volledige levensfase afsluit.

Dat gevoel van verlies hoort voor hem dus bij het werk. Toch klinkt daar geen zwaarte in door. Eerder het besef dat maken ertoe doet, juist omdat het zoveel van je vraagt. Film maken is bij hem geen routine. Het blijft een intens proces waarin elke film een eigen wereld vormt.

De maker van grote films zet zijn gezin op één

Spielberg praat met veel liefde over zijn kinderen en kleinkinderen. Hij zegt zelfs dat zijn beste verhalen nooit in de bioscoop terecht zijn gekomen, maar in de slaapkamers van zijn kinderen. "Mijn beste verhalen zijn trouwens nooit films geweest, want ik heb zeven kinderen en ik bracht ze allemaal 's avonds naar bed met verhalen."

Dat beeld is sterk: Spielberg die van kamer naar kamer loopt om steeds weer een nieuw verhaal te vertellen. Het haalt hem van zijn voetstuk af en maakt hem menselijk. Het laat ook zien waar zijn drang om te vertellen echt vandaan komt. Niet alleen uit ambitie, maar uit liefde en uit het plezier van aandacht geven.

Nog duidelijker wordt dat als hij zegt dat regisseren in de afgelopen twintig jaar op de tweede plaats is gekomen. Zijn familie staat op één. Dat is opvallend, juist bij iemand die zo sterk met cinema wordt verbonden. Het maakt zijn verhaal rijker. Spielberg is hier niet alleen de grote regisseur, maar ook een vader en grootvader die zijn leven anders is gaan indelen.

Zijn blik op AI is helder en principieel

Pas later in het gesprek komt AI aan bod. Er klinkt applaus in de zaal als hij zegt: "Ik heb nog nooit AI gebruikt in een van mijn films. Echt niet." Dat applaus zegt iets over de spanning rond dit onderwerp, maar ook over de waardering voor zijn duidelijke positie.

Die positie is niet simpelweg afwijzend. Spielberg zegt expliciet dat hij vóór AI is in veel disciplines. Maar hij trekt wel een grens: "Ik wil geen hele tirade over AI houden, want ik ben vóór AI in veel verschillende disciplines. Ik ben niet vóór AI als het een creatief individu vervangt."

Dat past perfect bij de rest van zijn verhaal. Hij gelooft in film als een menselijke daad. In twijfel, gevoel, samenwerking, nachtmerries, ingevingen en de chemie tussen mensen op een set. Vanuit dat idee is zijn kritiek op AI logisch. Niet omdat technologie per definitie slecht is, maar omdat creativiteit voor hem iets menselijks blijft.

Een filmmaker die nog steeds vooruitkijkt

Wat deze sessie vooral sterk maakt, is dat Spielberg nergens klinkt als een levende legende die zijn eigen erfenis komt vieren. Hij blijft praten als iemand die nog midden in het werk zit. Hij denkt na over een western. Hij maakt nieuwe sciencefiction. Hij kijkt nog steeds films. Hij zoekt nog steeds.

Misschien vat één uitspraak dat het best samen: "Dat zou de ergste nachtmerrie van mijn leven zijn: niet meer mogen doen wat ik nu doe." In die zin draait dit hele gesprek uiteindelijk om noodzaak. Spielberg maakt films niet alleen omdat hij het goed kan, maar omdat hij niet anders leeft.