Door: Gerson Veenstra
Wat doe je als nieuwe technologieën elkaar in hoog tempo opvolgen? Voormalig astronaut Cady Coleman (blijft toch altijd leuk om een echte astronaut in de zaal te hebben) gaat daarover in gesprek met Dava Newman, futurist en hoogleraar astronautiek aan MIT. Samen laten ze zien hoe leiders inspelen op doorbraken, van ruimteonderzoek tot AI en generatieve biologie.
Ze maken dat meteen concreet met ervaringen uit de ruimte. Daar draait alles om samenwerken onder druk, omgaan met onzekerheid en beslissingen nemen met beperkte middelen. De context is extreem, maar de principes zijn volgens hen direct toepasbaar op aarde.
Werken alsof niemand anders komt
Coleman neemt het publiek mee naar het leven op het ruimtestation. Daar werk je maandenlang met een klein team, ver weg van de rest van de wereld. "Voor het grootste deel zag ik maar vijf andere gezichten", zegt ze. Dat maakt de situatie overzichtelijk, maar ook onontkoombaar: dit is je team, hier moet je het mee doen.
Ze legt uit dat die realiteit direct invloed heeft op gedrag. "Het is heel makkelijk om te weten dat er eigenlijk niemand anders komt." Problemen blijven niet liggen en verantwoordelijkheid schuif je niet door. Iedereen moet bijdragen, juist ook vanuit een eigen perspectief.
Newman haakt daarop in en zegt dat dat precies is wat veel organisaties missen. Ze pleit ervoor om teams bewust anders samen te stellen. "Vul je boardrooms met mensen die niet zijn opgeleid zoals jij." Volgens haar ontstaat betere besluitvorming juist door verschillende manieren van denken naast elkaar te zetten.
Innovatie zit op het snijvlak van disciplines
In het gesprek verschuift de focus naar technologie. Newman zegt dat de belangrijkste doorbraken niet uit één vakgebied komen, maar uit de combinatie van meerdere. Ze noemt AI, biologie en sensoren als voorbeelden van technologieën die steeds meer in elkaar grijpen.
Ze beschrijft dat als een beweging waarin disciplines samenkomen en nieuwe toepassingen ontstaan. Dat vraagt volgens haar iets anders van hoe we werken en opleiden. Niet alleen verdiepen in één vak, maar ook begrijpen wat er naast je gebeurt.
Daarbij hoort ook een andere manier van samenwerken. Teams moeten volgens haar niet alleen efficiënt zijn, maar ook ruimte laten voor andere perspectieven en onverwachte ideeën.
Leren in stappen: van dichtbij naar ver weg
Coleman maakt vervolgens het verschil tussen werken in lage baan om de aarde, op de maan en op Mars tastbaar. Op het ruimtestation zit je relatief dichtbij: als er iets misgaat, kun je binnen enkele uren terug of iets aanpassen.
Bij de maan verandert dat al. Die ligt dagen weg en dat betekent dat je minder snel kunt ingrijpen. Mars ligt nog verder: maanden reizen en geen directe hulp. Elke stap verder van de aarde vraagt dus om meer voorbereiding en minder afhankelijkheid van snelle oplossingen.
Volgens Coleman is dat precies waarom ruimtevaart in fases gebeurt. Wat je leert in een lage baan, gebruik je later voor missies verder weg. De afstand bepaalt hoe je werkt, test en risico’s inschat.
Samenwerking tussen overheid en bedrijven
Ook de manier waarop ruimtevaart wordt georganiseerd komt uitgebreid aan bod. Newman benadrukt dat grote programma’s nog steeds vooral door overheden worden gefinancierd. "Het is allemaal gefinancierd door de overheid", zegt ze.
Bedrijven spelen een rol via samenwerkingen en contracten, waarbij ze ook zelf investeren. Volgens Newman werkt dat omdat beide kanten iets anders brengen: overheden zorgen voor continuïteit en veiligheid, bedrijven voor snelheid en nieuwe ideeën.
Coleman vult aan dat die samenwerking ook vraagt om afstemming tussen verschillende werkwijzen. Waar de ene kant gericht is op testen en zekerheid, beweegt de andere sneller. Juist dat verschil maakt de samenwerking waardevol.
Falen als onderdeel van vooruitgang
Newman gaat in op wat daarvoor nodig is binnen organisaties. Ze vertelt dat ze bij NASA een prijs voor falen introduceerde, om ruimte te maken voor experiment en leren.
"We leren veel meer van onze mislukkingen", zegt ze. Volgens haar werkt innovatie alleen als mensen risico durven nemen en blijven testen. Tegelijk blijft veiligheid altijd leidend, zeker in een omgeving als de ruimtevaart.
Data uit de ruimte, beslissingen op aarde
Een belangrijk deel van het gesprek gaat over data. Newman laat zien hoeveel informatie er dagelijks uit de ruimte komt. "100TB per dag" aan klimaatdata, die inzicht geeft in temperatuur, CO2 en veranderingen op aarde.
Ze werkt aan manieren om die data toegankelijk te maken, bijvoorbeeld via simulaties en toepassingen waarin mensen zelf keuzes kunnen maken op basis van hun eigen omgeving. Daarbij maakt ze duidelijk waar het uiteindelijk om draait. "Het gaat om onze menselijke beslissingen."
De zoektocht naar leven buiten de aarde
Het gesprek raakt ook aan een van de grootste vragen binnen ruimtevaart. Newman spreekt over het zoeken naar leven buiten de aarde en hoe dichtbij dat volgens haar is. "Ik denk dat het in dit decennium gebeurt, tien jaar", zegt ze. Ze noemt Mars en oceanen onder ijslagen als plekken waar onderzoekers naar zoeken en waar de bouwstenen van leven al zijn gevonden.
Tegelijk blijft ze het steeds terugbrengen naar de aarde. Technologie, onderzoek en missies in de ruimte zijn volgens haar geen doel op zich, maar een manier om beter te begrijpen hoe we hier leven en welke keuzes we maken. "We zijn allemaal astronauten", zegt ze. Daarmee doelt ze op dezelfde situatie als in de ruimte: één plek, één team en de noodzaak om het samen op te lossen.
Verantwoording: dit verslag is een combinatie van zelf geschreven tekst en tekst van ChatGPT op basis van het transcript van de sessie. Hier kun je lezen hoe ik te werk ga.