Lisa Kudrow en Michael Patrick King: waarom ongemak vaak de beste comedy oplevert

Tefi Talks Live

Door: Gerson Veenstra

Tijdens een live-opname van de podcast 'Tefi Talks' op SXSW zitten Lisa Kudrow en Michael Patrick King samen op het podium. Kudrow werd wereldberoemd als Phoebe in Friends. King schreef en regisseerde onder meer Sex and the City. Samen maakten ze ook The Comeback, de serie over de wanhopig optimistische actrice Valerie Cherish. Het is voor mij niet de eerste keer dat ik Lisa zie tijdens SXSW. En ook dit keer vond ik haar hilarisch. 

Host Tefi Pessoa praat met hen over hun carrière, cultseries en de soms ongemakkelijke waarheid achter comedy. Het gesprek gaat van improvisatie en sitcoms tot reality-tv en AI. Steeds keert één idee terug: goede comedy ontstaat vaak precies op het moment dat het een beetje schuurt.

Phoebe Buffay begrijpen was hard werken

Tefi vraagt Kudrow hoe het was om Phoebe te spelen in de beginjaren van Friends. Het publiek zag een vanzelfsprekende rol, maar voor Kudrow voelde dat anders. "Phoebe stond totaal niet dicht bij wie ik zelf ben", zegt ze. "Ik had biologie gestudeerd. De wetenschappelijke methode was mijn religie." Phoebe was juist zweverig, impulsief en soms bijna naïef. Daardoor moest Kudrow veel werk doen om elke zin geloofwaardig te maken.

Ze probeerde steeds te begrijpen waarom Phoebe iets zei. Pas later besefte ze dat dat proces ook weer losgelaten kon worden. Die les kwam van collega Matt LeBlanc. "Hij zei: 'Je hoeft dat werk niet meer te doen. Je hebt haar. Ze zit al in je.'" Vanaf dat moment begon het personage vanzelf te voelen.

Improvisatie als basis van alles

Zowel Kudrow als King begon bij improvisatiegroep The Groundlings in Los Angeles. Dat blijft volgens hen de basis van hun werk. "De reden dat improvisatie zo'n goede oefening is voor acteurs, is dat je moet luisteren", zegt Kudrow. "Je luistert en reageert."

King ziet dat ook terug in hun samenwerking. In de schrijverskamer van The Comeback ontstonden veel ideeën doordat Kudrow al in het personage Valerie kruipt. Schrijvers noteren wat er gebeurt en bouwen dat later uit tot scènes. Voor het publiek lijkt het dan alsof Kudrow improviseert. In werkelijkheid staat bijna alles precies in het script.

Wanneer Sex and the City ineens groter werd

Tefi vraagt King wanneer hij doorhad dat Sex and the City iets bijzonders werd. Voor hem gebeurde dat al vroeg, tijdens een scriptlezing. In een scène praten de personages openlijk over seks. De actrices werden rood en moesten lachen terwijl ze het speelden. "Ik dacht: als dit werkt, dan is dit een soort energie die besmettelijk is", zegt hij.

Volgens King was het niet dat televisie nog nooit over seks sprak. Het verschil zat in de toon. "Seks was vaak tragisch op televisie. Maar in een komische vorm, en door slimme vrouwen, dat had je nog niet echt gezien." Toch duurde het even voordat het publiek volgde. In de eerste seizoenen wisten veel mensen niet eens wat voor serie het was. Pas rond seizoen drie sloeg het echt aan.

Waarom The Comeback reality-tv zo scherp aanvoelde

Het idee voor The Comeback ontstond toen reality-tv net groot werd. Programma's als Survivor, The Osbournes en de show van Anna Nicole Smith trokken veel aandacht. Voor King en Kudrow voelde dat fascinerend en ongemakkelijk tegelijk. "Het voelde gevaarlijk", zegt King. "Mensen gaven hun waardigheid op voor aandacht."

Dat idee werd de kern van Valerie Cherish. Een actrice die zo graag weer gezien wil worden dat ze een realityprogramma over haar eigen leven accepteert. Kudrow en King maakten daarbij een bewuste keuze: Valerie heeft geen geldproblemen. Ze hoeft dit niet te doen. Juist daardoor wordt het pijnlijker. "Het moest duidelijk zijn dat ze dit niet doet om de huur te betalen", zegt Kudrow. "Ze wil gewoon in de spotlight staan."

Waarom ongemak zo goed werkt in comedy

The Comeback voelt anders dan een klassieke sitcom. Er is geen lachband en scènes mogen ongemakkelijk lang doorgaan. Volgens Kudrow geeft dat ruimte om te laten zien wat een personage probeert te verbergen. "Je ziet ook de gedachten waarvan ze denkt dat ze die goed verstopt", zegt ze.

King legt uit dat traditionele sitcoms bijna een reactie afdwingen. "Als je stopt met praten en er komt geen geluid uit het publiek, dan doe je iets verkeerd." Zonder dat publiek ontstaat een andere vorm van humor. Stilte en ongemak worden onderdeel van de grap.

Waarom Valerie Cherish nu nog actueler voelt

De serie keert nu opnieuw terug met een derde seizoen. Tussen elk seizoen zit ongeveer tien jaar. Volgens King is dat geen toeval. De entertainmentwereld verandert steeds compleet in die periode. Het eerste seizoen ging over reality-tv. Het tweede over prestige-tv zonder klassieke grappen.

In het nieuwe seizoen krijgt Valerie een rol in een sitcom die door AI is geschreven. Daarmee raakt de serie opnieuw een grotere ontwikkeling. Volgens King lijkt Valerie tegenwoordig minder extreem dan vroeger. Iedereen bouwt immers zijn eigen imago online. Hij zegt: "Als ik iemand zie huilen op Instagram, denk ik: take twee." Volgens hem zien we zelden het eerste moment. Meestal zien we de derde poging. En precies dat mechanisme zat al in Valerie Cherish.

Verantwoording: dit verslag is een combinatie van zelf geschreven tekst en tekst van ChatGPT op basis van het transcript van de sessie. Hier kun je lezen hoe ik te werk ga