SXSW2026

Tefi Talks Live

Door: Gerson Veenstra

Tijdens een live-opname van de podcast 'Tefi Talks' op SXSW zitten Lisa Kudrow en Michael Patrick King samen op het podium. Kudrow werd wereldberoemd als Phoebe in Friends. King schreef en regisseerde onder meer Sex and the City. Samen maakten ze ook The Comeback, de serie over de wanhopig optimistische actrice Valerie Cherish. Het is voor mij niet de eerste keer dat ik Lisa zie tijdens SXSW. En ook dit keer vond ik haar hilarisch. 

Host Tefi Pessoa praat met hen over hun carrière, cultseries en de soms ongemakkelijke waarheid achter comedy. Het gesprek gaat van improvisatie en sitcoms tot reality-tv en AI. Steeds keert één idee terug: goede comedy ontstaat vaak precies op het moment dat het een beetje schuurt.

Phoebe Buffay begrijpen was hard werken

Tefi vraagt Kudrow hoe het was om Phoebe te spelen in de beginjaren van Friends. Het publiek zag een vanzelfsprekende rol, maar voor Kudrow voelde dat anders. "Phoebe stond totaal niet dicht bij wie ik zelf ben", zegt ze. "Ik had biologie gestudeerd. De wetenschappelijke methode was mijn religie." Phoebe was juist zweverig, impulsief en soms bijna naïef. Daardoor moest Kudrow veel werk doen om elke zin geloofwaardig te maken.

Ze probeerde steeds te begrijpen waarom Phoebe iets zei. Pas later besefte ze dat dat proces ook weer losgelaten kon worden. Die les kwam van collega Matt LeBlanc. "Hij zei: 'Je hoeft dat werk niet meer te doen. Je hebt haar. Ze zit al in je.'" Vanaf dat moment begon het personage vanzelf te voelen.

Improvisatie als basis van alles

Zowel Kudrow als King begon bij improvisatiegroep The Groundlings in Los Angeles. Dat blijft volgens hen de basis van hun werk. "De reden dat improvisatie zo'n goede oefening is voor acteurs, is dat je moet luisteren", zegt Kudrow. "Je luistert en reageert."

King ziet dat ook terug in hun samenwerking. In de schrijverskamer van The Comeback ontstonden veel ideeën doordat Kudrow al in het personage Valerie kruipt. Schrijvers noteren wat er gebeurt en bouwen dat later uit tot scènes. Voor het publiek lijkt het dan alsof Kudrow improviseert. In werkelijkheid staat bijna alles precies in het script.

Wanneer Sex and the City ineens groter werd

Tefi vraagt King wanneer hij doorhad dat Sex and the City iets bijzonders werd. Voor hem gebeurde dat al vroeg, tijdens een scriptlezing. In een scène praten de personages openlijk over seks. De actrices werden rood en moesten lachen terwijl ze het speelden. "Ik dacht: als dit werkt, dan is dit een soort energie die besmettelijk is", zegt hij.

Volgens King was het niet dat televisie nog nooit over seks sprak. Het verschil zat in de toon. "Seks was vaak tragisch op televisie. Maar in een komische vorm, en door slimme vrouwen, dat had je nog niet echt gezien." Toch duurde het even voordat het publiek volgde. In de eerste seizoenen wisten veel mensen niet eens wat voor serie het was. Pas rond seizoen drie sloeg het echt aan.

Waarom The Comeback reality-tv zo scherp aanvoelde

Het idee voor The Comeback ontstond toen reality-tv net groot werd. Programma's als Survivor, The Osbournes en de show van Anna Nicole Smith trokken veel aandacht. Voor King en Kudrow voelde dat fascinerend en ongemakkelijk tegelijk. "Het voelde gevaarlijk", zegt King. "Mensen gaven hun waardigheid op voor aandacht."

Dat idee werd de kern van Valerie Cherish. Een actrice die zo graag weer gezien wil worden dat ze een realityprogramma over haar eigen leven accepteert. Kudrow en King maakten daarbij een bewuste keuze: Valerie heeft geen geldproblemen. Ze hoeft dit niet te doen. Juist daardoor wordt het pijnlijker. "Het moest duidelijk zijn dat ze dit niet doet om de huur te betalen", zegt Kudrow. "Ze wil gewoon in de spotlight staan."

Waarom ongemak zo goed werkt in comedy

The Comeback voelt anders dan een klassieke sitcom. Er is geen lachband en scènes mogen ongemakkelijk lang doorgaan. Volgens Kudrow geeft dat ruimte om te laten zien wat een personage probeert te verbergen. "Je ziet ook de gedachten waarvan ze denkt dat ze die goed verstopt", zegt ze.

King legt uit dat traditionele sitcoms bijna een reactie afdwingen. "Als je stopt met praten en er komt geen geluid uit het publiek, dan doe je iets verkeerd." Zonder dat publiek ontstaat een andere vorm van humor. Stilte en ongemak worden onderdeel van de grap.

Waarom Valerie Cherish nu nog actueler voelt

De serie keert nu opnieuw terug met een derde seizoen. Tussen elk seizoen zit ongeveer tien jaar. Volgens King is dat geen toeval. De entertainmentwereld verandert steeds compleet in die periode. Het eerste seizoen ging over reality-tv. Het tweede over prestige-tv zonder klassieke grappen.

In het nieuwe seizoen krijgt Valerie een rol in een sitcom die door AI is geschreven. Daarmee raakt de serie opnieuw een grotere ontwikkeling. Volgens King lijkt Valerie tegenwoordig minder extreem dan vroeger. Iedereen bouwt immers zijn eigen imago online. Hij zegt: "Als ik iemand zie huilen op Instagram, denk ik: take twee." Volgens hem zien we zelden het eerste moment. Meestal zien we de derde poging. En precies dat mechanisme zat al in Valerie Cherish.

Verantwoording: dit verslag is een combinatie van zelf geschreven tekst en tekst van ChatGPT op basis van het transcript van de sessie. Hier kun je lezen hoe ik te werk ga. 

Featured Session: Why Work Feels So Unfair and How Hard Conversations Help

Door: Gerson Veenstra

Ook Amy Gallo is al jaren een vaste waarde tijdens SXSW. Amy is een expert op het gebied van de werkomgeving. Ze schreef er meerdere boeken over. Dit jaar heeft ze het over moeilijke gesprekken, waarom we die vaak uit de weg gaan en waarom dat een probleem is. 

Ze begint haar verhaal met uitleggen waar het idee voor de sessie van dit jaar ontstond. Tijdens een lunch in Perth, Australië, vangt ze een gesprek op tussen twee mannen. Een van hen vertelt dat hij een baan niet kreeg "omdat ze die aan een vrouw gaven".

Gallo weet natuurlijk niet wat er echt gebeurd is. Maar het moment laat wel iets zien: als managers moeilijke gesprekken vermijden, vullen mensen zelf de gaten in. En die verhalen gaan vaak over bias of oneerlijkheid. "Wanneer we moeilijke gesprekken niet voeren, laten we ideeën over oneerlijkheid groeien", zegt ze.

Waarom stilte op het werk gevaarlijk is

Volgens Gallo vermijden de meeste mensen lastige gesprekken om begrijpelijke redenen. In de zaal noemt het publiek woorden als:

• angst
• onzekerheid
• spanning
• het gevoel dat het toch niets oplevert

Die reacties herkent ze meteen. Mensen zijn geneigd om harmonie te bewaren op het werk. Een moeilijk gesprek voelt alsof je een relatie beschadigt of een proces vertraagt. Maar zwijgen heeft volgens haar grote gevolgen. Uit onderzoek blijkt dat 85 procent van de mensen problemen op het werk niet durft te benoemen. Daardoor ontstaat een vacuüm waarin mensen hun eigen verhalen maken.

Dat kan gaan over:

• promoties
• salarisverhogingen
• projecten die iemand niet kreeg
• ideeën die worden genegeerd

Zonder uitleg blijft één vraag hangen: was dit bias, of lag het aan mij? Gallo zegt ook eerlijk dat werk soms echt oneerlijk is. Discriminatie, slechte managers of onzekerheid over AI spelen allemaal een rol. Maar er is volgens haar wel iets waar iedereen invloed op heeft: je stem. "Er is iets wat je wel kunt controleren: of je iets zegt." Daarom deelt ze vijf tips om moeilijke gesprekken beter te voeren.

Tip 1: Zie ongemak niet als mislukking

Veel mensen denken dat een moeilijk gesprek pas geslaagd is als iedereen er goed uitkomt. Volgens Gallo klopt dat beeld niet. Ze vertelt over een collega, Susan, die in vergaderingen steeds ideeën van jongere collega's afserveerde. Twee teamleden vroegen Gallo om haar daarop aan te spreken. Ze bereidde het gesprek zorgvuldig voor, maar het liep volledig mis. Susan ontkende alles.

De volgende dag probeerde ze het opnieuw. Dat gesprek ging zelfs nog slechter. Pas maanden later hoorde Gallo via een collega dat Susan haar feedback juist waardevol vond. Het gesprek had dus wel effect gehad, ook al leek het een complete mislukking.

De les: moeilijke gesprekken voelen vaak rommelig en ongemakkelijk. "Ongemak is een teken dat we moeten reflecteren, niet dat we moeten weglopen."

Tip 2: Stop met de feedbacksandwich

Veel managers gebruiken nog steeds de bekende feedbacksandwich:

• eerst een compliment
• dan de kritiek
• daarna weer iets positiefs

Volgens Gallo werkt dat zelden goed. Mensen horen óf alleen het compliment, óf alleen de kritiek. Daarom stelt ze een alternatief voor: de intentiesandwich.

Die bestaat uit drie stappen:

• leg uit waarom je de feedback geeft
• beschrijf concreet de situatie, het gedrag en het effect
• sluit af met ruimte voor de intentie van de ander

Bijvoorbeeld:

• "Ik geef deze feedback omdat ik wil dat je succesvol bent in dit team."
• "In de meeting zei je dat het idee van een collega niet werkte."
• "Daardoor voelde niemand zich daarna vrij om nog iets te zeggen."

Door ook te zeggen dat het waarschijnlijk niet de bedoeling was, geef je iemand ruimte om te veranderen. Gallo haalt een quote aan van Harvard-professor Frances Frei: "Verdraai de werkelijkheid niet, zelfs niet uit vriendelijkheid."

Tip 3: Draai de transparantieknop verder open

Veel gevoelens van oneerlijkheid ontstaan volgens Gallo door gebrek aan uitleg. Mensen weten niet hoe beslissingen tot stand komen. Ze verwijst naar onderzoek naar process fairness. Als mensen begrijpen hoe een besluit is genomen, accepteren ze de uitkomst eerder. Zelfs bij ontslagrondes.

Daarom moeten managers transparanter zijn over:

• hoe beslissingen worden genomen
• welke criteria worden gebruikt
• waarom iemand een bepaalde uitkomst krijgt

Veel leiders denken dat ze al duidelijk zijn. In werkelijkheid overschatten ze dat vaak enorm. Gallo illustreert dat met een bekend experiment. De ene persoon tikt het ritme van een liedje, bijvoorbeeld "Happy Birthday". De ander moet raden welk lied het is. De tikker denkt dat dat vaak lukt, omdat hij het lied in zijn hoofd hoort. Maar de luisteraar hoort alleen losse tikken.

Zo werkt communicatie op het werk vaak ook. "Jij hoort het hele lied in je hoofd. De ander hoort alleen tap, tap, tap." Daarom moet je je bij moeilijke gesprekken steeds afvragen: hoe maak ik dit zo duidelijk mogelijk?

Tip 4: Regel eerst je emoties

Moeilijke gesprekken mislukken vaak omdat mensen emotioneel uit balans zijn. Volgens Gallo betekent emotionele regulatie niet dat je altijd rustig of positief bent. Het betekent dat emoties het gesprek niet overnemen.

Ze geeft drie praktische technieken:

• Self-distancing
  praat tegen jezelf alsof je een buitenstaander bent

• Time travel
  vraag jezelf: hoe voel ik me hierover over een week of een jaar?

• Reframing
  zoek een alternatieve uitleg voor de situatie

Ze vertelt een verhaal over haar dochter. Tijdens een autorit zien ze twee motorrijders zonder helm gevaarlijk rijden. Gallo reageert geschokt. Haar dochter zegt: "Misschien zijn ze op weg om helmen te kopen." Dat is waarschijnlijk niet waar, zegt Gallo lachend. Maar het verandert wel direct de emotie van het moment.

Tip 5: Oefen het hardop

De laatste tip is simpel: oefenen. Hoe vaker je moeilijke gesprekken voert, hoe minder eng ze worden. Je merkt dat:

• de relatie meestal niet kapot gaat
• het gesprek vaak minder dramatisch is dan verwacht
• eerlijkheid vaak juist vertrouwen opbouwt

Je kunt oefenen door:

• gesprekken te oefenen met een vriend
• een kleine, minder spannende situatie te kiezen
• iemand te vragen hoe jij feedback geeft

Tijdens de sessie laat Gallo het publiek meteen oefenen. Ze vraagt iedereen om zich om te draaien naar de persoon naast hen en deze zin af te maken: "Wat ik op het werk eigenlijk zou willen zeggen, maar niet kan zeggen, is..." Dat zorgt voor veel gelach en herkenning in de zaal. Maar het punt is serieus: alleen al iets hardop uitspreken maakt het vaak minder groot.

Wat als jij geen eerlijke feedback krijgt?

Na de vijf tips draait Gallo het perspectief om. Wat als jij degene bent die nooit eerlijke feedback krijgt?

Volgens haar ontstaat dan vaak een cirkel:

• iemand geeft feedback
• jij reageert defensief
• die persoon voelt zich niet veilig
• en geeft daarna geen eerlijke feedback meer

Daarom moet je jezelf volgens Gallo 'feedbackable' maken.

Bijvoorbeeld door zo te reageren:

• "Dank je dat je dat zegt. Ik ga erover nadenken."
• "Kun je een voorbeeld geven?"
• "Is er iets dat je graag tegen me zou zeggen maar niet durft?"

Ze vertelt ook een persoonlijk voorbeeld. Een collega zei ooit tegen haar: "Weet je Amy, soms zit er een stille 'jij klootzak' aan het eind van je zin." Pijnlijk om te horen, maar wel waardevol. Het veranderde hoe ze met collega's sprak.

Moeilijke gesprekken maken werk menselijker

Aan het einde van haar sessie benadrukt Gallo dat moeilijke gesprekken niet alle problemen op het werk oplossen. Werk blijft soms oneerlijk. Maar stilte maakt het vaak erger.

Volgens haar is er ook een nieuwe uitdaging: AI. Tools kunnen helpen om gesprekken voor te bereiden of formuleringen te vinden. Maar ze waarschuwt voor het volledig uitbesteden van moeilijke gesprekken aan technologie. Dan verdwijnt precies het element dat relaties sterker maakt. "Hard conversations are about connection."

Daarmee eindigt ze met een duidelijke oproep aan het publiek. Begin bij dat ene gesprek dat je al te lang uitstelt. Zeg hardop wat je eigenlijk wilt zeggen. Niet omdat het makkelijk is. Maar omdat juist dat gesprek werk een beetje eerlijker maakt.

Verantwoording: dit verslag is een combinatie van zelf geschreven tekst en tekst van ChatGPT op basis van het transcript van de sessie. Hier kun je lezen hoe ik te werk ga. 

Featured Session: The Internet After Search

Door: Gerson Veenstra

Zoekverkeer loopt terug. Dat is een feit. De belangrijkste oorzaak: AI. Maar in Nederland viel het tot nu toe nog relatief mee. Tot een paar maanden terug in elk geval. Je zou kunnen denken dat we in Nederland een uitzondering zijn en het misschien wel meevalt. Matthew Prince van CloudFlare haalt dat compleet overeind. En als je denkt: wat weten zij er nou van? 20 procent van het wereldwijde internetverkeer loopt via CloudFlare. 

'Het internet krijgt een ander soort gebruiker'

Verantwoording: dit verslag is een combinatie van zelf geschreven tekst en tekst van ChatGPT op basis van het transcript van de sessie. Hier kun je lezen hoe ik te werk ga. 

Door: Gerson Veenstra

Zeg je SXSW, dan zeg je futurist Amy Webb. Ze is er jaarlijks (al 15 jaar om precies te zijn) om het 'Emerging Tech Trend Report' te presenteren. En ze is populair. Lange rijen en een gegarandeerd volle zaal, dit jaar helemaal. Amy is spektakel, een wervelwind. Maar dit was het gekste jaar ooit. Ze had vooraf al verteld dat het dit keer anders zou worden dan anders en iedereen gevraagd om in het zwart te komen. Bij het binnengaan van de zaal bleek waarom. 

We waren te gast op een uitvaart. En voordat je denkt: is dat niet een beetje cru voor mij? Nou nee hoor, ik hou ervan! Niet van uitvaarten, wel van grappen maken over de dood en van symboliek. En wie er dood is? Niet een wie, maar een wat: het Emerging Tech Trend Report.

Future Today Strategy Group stopt dus met deze vorm van het rapport. Omdat de manier van werken niet meer past bij deze tijd. In plaats daarvan hebben ze een soort storm tracker ontwikkeld. En al snel veranderde de sfeer. Enorm. 

Dan puntsgewijs de inhoud van het rapport, dat nu Convergence Outlook heet en hier in pdf-vorm te downloaden is. 

Storm 1: menselijke versterking

Definitie

Menselijke versterking is het gebruik van technologie en biologie om menselijke fysieke en cognitieve capaciteiten te versterken, te verlengen of te optimaliseren voorbij hun natuurlijke grenzen.

1. Lichaam & beweging

Uitleg: technologie helpt het lichaam sterker, sneller of langer functioneren.

Voorbeelden: 

• Mogo powered pants van Arc'teryx met motoren bij de knieën die klimmen makkelijker maken en schokken opvangen
• Hypershell exoskeleton dat mensen langer laat lopen zonder moe te worden
• Project Amplify schoenen die extra kracht geven tijdens het rennen
• Eight Sleep AI-bed dat slaap optimaliseert via temperatuur en data-analyse

Vragen:

• Wat gebeurt er als dit soort hulpmiddelen nodig worden om mee te komen op werk?
• Wat gebeurt er als fysieke prestaties niet alleen talent zijn, maar technologie?

2. Brein & geest

Uitleg: technologie die direct met het brein communiceert.

Voorbeelden:

• Brain-computer interface uit 1977 waarmee iemand een cursor kon besturen met gedachten
• Experiment van Miguel Nicolelis waarbij apen een rolstoel bestuurden via hersenimplantaten
• Patiënt in China die met zijn gedachten een rolstoel, robothond en apparaten bestuurt

Vragen:

• Wat gebeurt er als denken zelf uitbreidbaar wordt?
• Wat gebeurt er als sommige mensen cognitieve 'superkrachten' krijgen?

3. Interne systemen

Uitleg: technologie die het lichaam van binnen verandert.

Voorbeelden: 

• CRISPR-experiment van He Jiankui waarbij embryo's genetisch werden aangepast
• Gen CCR5 dat niet alleen hiv-bescherming geeft maar ook gelinkt is aan cognitieve prestaties
• Onderzoek naar epigenetische herprogrammering waarbij cellen biologisch jonger worden gemaakt

Vragen:

• Wat gebeurt er als rijke mensen hun lichaam kunnen verbeteren en anderen niet?
• Wat gebeurt er als genetische upgrades een nieuwe vorm van ongelijkheid worden?

4. Zintuigen

Uitleg: technologie die zintuigen uitbreidt met digitale informatie.

Voorbeelden: 

• Meta smart glasses die objecten herkennen en talen vertalen
• AR-brillen van startups zoals Brilliant Labs en Even Realities
• Een visuele laag over de wereld met realtime informatie

Vragen: 

• Wat gebeurt er als sommige mensen permanent meer informatie zien dan anderen?
• Wat gebeurt er als kennis letterlijk in je gezichtsveld verschijnt?

Conclusie
Voor het eerst in de geschiedenis kunnen sommige mensen objectief beter worden dan anderen door technologie. Wie versterkende technologie gebruikt krijgt een voorsprong, wie dat niet doet raakt achterop.

Storm 2: Onbeperkte arbeid

Definitie

Onbeperkte arbeid is het gebruik van geautomatiseerde systemen om werk op schaal, op aanvraag en zonder menselijke deelname te produceren.

1. Autonome AI-systemen

Uitleg: AI-agents worden de standaardlaag waarmee werk gebeurt.

Voorbeelden: 

• AlphaEvolve van DeepMind dat code eindeloos schrijft en optimaliseert
• Microsoft Copilot dat taken in Windows en Office overneemt
• Chinese livestream-creator Luo Yonghao die AI-avatars gebruikt om producten te verkopen
• AI-presentatoren die uren livestreamen en miljoenen omzet genereren

Vragen:

• Wat blijft er over van menselijk werk als zowel analyse als creativiteit te automatiseren zijn?
• Wat gebeurt er als AI sneller experimenteert dan mensen?

2. Robotica

Uitleg: robots nemen fysieke taken over.

Voorbeelden:

• Waymo robotaxi's die zonder chauffeur rijden
• Chinese robot-politie met sensoren en surveillancecapaciteit
• Percepto drones die olie- en energiesites inspecteren
• Boston Dynamics robots die dozen in magazijnen verplaatsen
• Humanoid robots in BMW-fabrieken
• Robotmonnik Mindar in Japan
• Robobijen voor bestuiving

Vragen: 

• Wat gebeurt er als robots niet alleen fabrieken maar ook publieke ruimtes en rituelen overnemen?
• Wat gebeurt er als natuur en infrastructuur ook automatiseren?

3. Geautomatiseerde fabrieken

Uitleg: fabrieken die volledig zonder mensen draaien.

Voorbeelden:

• Lights-out fabrieken waar robots het werk doen en AI de productie aanstuurt
• Systemen die 24 uur per dag draaien zonder pauzes
• Productie die vanaf het begin ontworpen is zonder menselijke betrokkenheid

Vragen:

• Wat gebeurt er als economische groei niet langer afhankelijk is van menselijke arbeid?
• Wat gebeurt er als GDP groeit terwijl werkloosheid ook groeit?
• Wat gebeurt er met samenlevingen als banen verdwijnen maar productie blijft stijgen?

Conclusie
Onbeperkte arbeid verandert het fundament van economie. Groei kan plaatsvinden zonder menselijke arbeid en dat kan grote sociale en politieke gevolgen hebben.

Storm 3: emotionele uitbesteding

Definitie

Emotionele uitbesteding is de verschuiving van troost, bevestiging en gezelschap van mensen naar machines.

1. Vriendschap

Uitleg: AI-systemen worden digitale vrienden.

Voorbeelden:

• Xiaoice chatbot van Microsoft die miljoenen gebruikers had
• Character.AI waarmee mensen hun eigen AI-vriend bouwen
• Chatbots die details onthouden en gesprekken personaliseren

Vragen:

• Wat gebeurt er als vriendschap begint bij een algoritme?
• Wat gebeurt er als mensen uren per dag met AI praten?

2. Romantiek

Uitleg: AI-systemen worden romantische partners.

Voorbeelden:

• Japanse vrouw die trouwde met een AI-partner genaamd Klaus
• AI-vrienden gemaakt met ChatGPT of Replika
• Systemen gebouwd op social penetration theory om snelle intimiteit te creëren

Vragen: 

• Wat gebeurt er als liefde afhankelijk wordt van een platform?
• Wat gebeurt er als een AI-partner verdwijnt door een bedrijfsbesluit?

3. Therapie

Uitleg: AI-systemen nemen mentale ondersteuning over.

Voorbeelden: 

• Eliza chatbot uit de jaren zestig die therapie simuleerde
• Mensen die ChatGPT, Claude of Gemini gebruiken voor emotionele steun
• Studies waaruit blijkt dat 25 tot 50 procent van de Amerikanen AI gebruikt voor mentale hulp

Vragen: 

• Wat gebeurt er als therapie afhankelijk wordt van AI-platforms?
• Wat gebeurt er als emotionele begeleiding door engagement-algoritmes gestuurd wordt?

4. Religie

Uitleg: AI vervangt ook spirituele begeleiding.

Voorbeelden:

• Apps waarmee mensen met Jezus kunnen chatten
• Groepschats met AI-versies van religieuze figuren
• AI-systemen die cultmechanismen gebruiken om mensen te binden

Vragen: 

• Wat gebeurt er als digitale cultleiders ontstaan?
• Wat gebeurt er als religieuze invloed via AI-systemen wordt verspreid?

Conclusie

Eenzaamheid wordt een markt en afhankelijkheid wordt een product. Emotionele stabiliteit kan afhankelijk worden van technologieplatforms. 

Het echte punt van de sessie

Na de drie stormen – menselijke versterking, onbeperkte arbeid en emotionele uitbesteding – verschuift Amy Webb haar verhaal van analyse naar verantwoordelijkheid.

Ze maakt duidelijk dat deze ontwikkelingen niet los van elkaar staan. Juist hun combinatie vormt het echte risico. Technologie versterkt mensen, vervangt arbeid en neemt emotionele functies over. Samen veranderen ze hoe economie, macht en menselijk gedrag werken.

Daarmee verschuift volgens haar een fundamentele vraag: niet meer welke technologie komt eraan, maar welke samenleving ontstaat hierdoor.

Openlijke kritiek op techleiders en politiek

In dat deel van haar verhaal wordt Webb opvallend politiek. Ze spaart grote technologiebedrijven niet, maar ook politieke leiders krijgen kritiek. Ze zegt letterlijk: "I am sick and tired of powerful people making short term decisions out of fear or out of ego, or out of selflessness, or out of stupidity, or a combination of them all."

Er klinkt applaus in de zaal.

Volgens Webb nemen veel leiders beslissingen vanuit korte termijn belangen, ego of angst. Daardoor blijven grote structurele problemen liggen. Ze verwijst daarbij onder meer naar politieke leiders zoals Trump en naar techbedrijven die voortdurend van positie veranderen zodra het economisch uitkomt. Volgens haar hebben we vijftig jaar lang systemen gebouwd die conflict, aandacht en winst boven langetermijnoplossingen plaatsen.

Woede helpt niet

Toch stopt Webb daar niet. Ze zegt expliciet dat boosheid op zichzelf niets oplost. "Anger isn't a plan."

Volgens haar is afleiding een van de grootste gevaren van dit moment. Politiek conflict, mediastormen en technologische hype leiden de aandacht af van de echte vraag: hoe organiseer je een samenleving waarin deze technologieën bestaan?

Daarom pleit ze voor strategisch vooruitdenken. Niet alleen reageren op veranderingen, maar actief scenario's bouwen.

Twee mogelijke toekomstmodellen

Om dat concreet te maken schetst Webb twee mogelijke richtingen voor de komende jaren. In het eerste model loopt het huidige systeem gewoon door. 

• Mensen worden afhankelijk van technologie om competitief te blijven
• Productiviteit, gezondheid en zelfs emoties worden abonnementen
• Werk verdwijnt door automatisering
• Technologiebedrijven verdienen aan toegang tot menselijke prestaties en gevoelens

Volgens Webb verkoopt het systeem in dat scenario uiteindelijk "mensen terug aan zichzelf".

In het tweede model grijpt de samenleving eerder in. Daar introduceert ze een nieuw idee: de contribution credit.

Dit systeem werkt volgens haar als volgt:

• Bedrijven die profiteren van automatisering betalen een klein percentage van hun opbrengst terug
• Dat geld gaat naar mensen die waarde creëren of mogelijk maken
• Denk aan makers, schrijvers, kunstenaars, maar ook verzorgers en mentoren
• Het systeem groeit langzaam zodat markten zich kunnen aanpassen

Volgens Webb is dit geen vorm van basisinkomen of belasting, maar een manier om onzichtbare bijdragen aan economie zichtbaar te maken.

De echte boodschap voor het publiek

Uiteindelijk richt Webb zich rechtstreeks tot de mensen in de zaal. Niet alleen leiders, maar iedereen. Ze zegt dat creatieve destructie niet alleen voor bedrijven geldt, maar ook voor individuen. Iedereen moet zichzelf opnieuw uitvinden.

Daar hoort volgens haar zelfreflectie bij:

• Welke vaardigheden zijn al verouderd
• Welke nieuwe vaardigheden stel je uit omdat ze moeilijk zijn
• Welke gewoontes blijven bestaan puur uit routine

Volgens Webb wordt de versie van jezelf die in 2031 relevant is vandaag gevormd.

Stormen komen eraan

Ze sluit haar verhaal af met een metafoor die de hele sessie samenvat.

• Stormen komen eraan.
• Je kunt ze niet stoppen.
• Maar je kunt wel bepalen hoe je je erop voorbereidt.

Volgens Webb is strategisch vooruitdenken daarom geen luxe meer, maar een basisvaardigheid voor leiders, organisaties en individuen. Wie wacht tot de lucht al groen kleurt, is te laat.

Verantwoording: dit verslag is een combinatie van zelf geschreven tekst en tekst van ChatGPT op basis van het transcript van de sessie. Hier kun je lezen hoe ik te werk ga. 

Zaterdag 14 maart 2026 · Editie #6 · SXSW vrijdag 13 maart

Vrijdag 13 maart was een volle dag. Eerder brachten we verslag van Steven Spielberg, Serena Williams, Faith Popcorn en ElevenLabs. Maar Austin had die dag meer te bieden. Jane Fonda nam het podium voor een keynote over vrijheid van meningsuiting. Gavin Newsom mengde zich in het democratiedebat. Larry David verspilde ieders tijd — op de meest entertainende manier. En in de zaal van de I Love Boosters-panel knielde een man voor Keke Palmer. Het werd een dag die laat zien dat SXSW niet alleen een technologiefestival is, maar ook een spiegel voor wat er in de samenleving beweegt.

📰 Topverhaal

Jane Fonda op het SXSW-podium: "Say it louder"

De keynote die vrijdag de meeste politieke lading had, was ook een van de meest verwachte. Jane Fonda — 88 jaar, actrice, activist, en herlaunchster van het Committee for the First Amendment — nam het podium in de sessie Say It Louder: Artists, Activism & the First Amendment, samen met comedian en documentairemaker W. Kamau Bell en Jessica Weitz van de ACLU. Het gesprek draaide om één centrale vraag: hoe blijft de vrijheid van meningsuiting overeind als de druk op kunstenaars, journalisten en activisten toeneemt? Fonda verbond haar herlancering van het Committee for the First Amendment — opgericht door haar vader Henry Fonda tijdens het McCarthyisme — direct aan het huidige politieke klimaat.

We refuse to stand by and let that happen. Free speech and free expression are the inalienable rights of every American of all backgrounds and beliefs."

— Jane Fonda, SXSW 2026 keynote 'Say It Louder'

W. Kamau Bell voegde daar zijn eigen perspectief aan toe: als kunstenaar in Amerika heb je niet alleen het recht om te spreken — je hebt ook de verantwoordelijkheid. De sessie groeide uit tot een oproep aan de zaal: niet wachten, maar doen. Demonstreren, petitioneren, documenteren.

When democracy is at stake, there's a role for everyone to get involved." — ACLU's Jessica Weitz, SXSW 2026

→ Sessie: Say It Louder — SXSW 2026

→ Jane Fonda revives Committee for the First Amendment — MTSU

🎤 Sprekers & Sessies

Gavin Newsom: democratisch kapitalisme tegenover Trump

Gavin Newsom — gouverneur van Californië — stond vrijdag op het SXSW-podium voor de sessie Ask Gavin Newsom: The Future of Capitalism. Het werd een uitgesproken politiek betoog: Californië als tegenmacht tegenover Washington, democratisch kapitalisme als alternatief voor wat hij noemt "crony capitalism" van het Trumpkamp.

"We need to draw a clear line between democratic capitalism and crony capitalism." — Gavin Newsom, SXSW 2026

→ Ask Gavin Newsom: The Future of Capitalism

Larry David: "A Waste of Time" — en dat was precies de bedoeling

Larry David deed vrijdag twee dingen bij SXSW: hij verspilde twee keer ieders tijd. De sessie A Waste of Time with Larry David and Jeff Schaffer was — naar eigen zeggen van de makers — bedoeld als precies dat. En het publiek was enthousiast over elke seconde ervan.

Keke Palmer en het onverwachte huwelijksaanzoek

De meest gedeelde clip van de dag had niets met AI of klimaat te maken. Tijdens de I Love Boosters-panelsessie liep een man uit de eerste rij op het podium af en knielde neer. Palmer hield haar hoofd koel.

I can't marry you. I don't know you. I'm so sorry." — Keke Palmer, SXSW 2026

Ze sloot af met: "Big love to you, brother." En het panel ging gewoon door.

→ The Mirror: Keke Palmer's SXSW panel interrupted

---

🚀 Startups & Pitch

SXSW Pitch 2026: dag 1 van de tweedaagse pitchmarathon

Vrijdag 13 maart begon de 18e editie van de SXSW Pitch Competition in de JW Marriott. 45 finalisten pitchten in negen categorieën. De winnaars worden zaterdag 14 maart om 18:30 uur bekendgemaakt. Opvallend: sterke aanwezigheid van gezondheidstech en assistieve tech. ATDev uit Pittsburgh — robotische exoskeletten voor mensen met een beperking — viel op.

→ SXSW Pitch — [SXSW.com

📌 Duiding

Vrijdag trok ook een politieke lijn: Jane Fonda die haar vaders activisme herlauncht.

Gavin Newsom die vanuit Austin de confrontatie zoekt met het Trumpkamp. Larry David die satire inzet als wapen. En Keke Palmer die in een onverwacht moment precies laat zien wat mensen wél kunnen: improviseren, menselijk reageren, verder gaan. SXSW 2026 is niet één festival — het is een gesprek over wat democratie, vrijheid en technologie nog met elkaar gemeen hebben.

🔖 Eén om te onthouden

Jane Fonda — 88 jaar oud, op een podium in Austin, Texas, met de microfoon in haar hand. Ze herlaunct een organisatie die haar vader oprichtte tijdens het McCarthyisme. Ze noemt dezelfde dreigingen met nieuwe namen. Ze vraagt kunstenaars, technologen en ondernemers om zich niet afzijdig te houden. Dat is niet nostalgisch. Dat is actief.

👀 Kijk uit naar

Vandaag (zaterdag 14 maart) worden om 18:30 uur de winnaars van de SXSW Pitch 2026 bekendgemaakt.

✍️ Van onze correspondent: Gerson Veenstra

'Homepages zijn dood': waarom een vertrouwensband het enige wapen is tegen algoritmes

Gerson schrijft over de sessie die dag één van SXSW het scherpst samenvatte: over journalistiek, macht en wat je overhoudt als algoritmes bepalen wat mensen zien. Journalist Tara Palmeri zei het zonder omweg: homepages doen er niet meer toe. Het publiek komt niet meer via de voorpagina binnen — het komt via feeds, via Google, via sociale media. Samen met Imran Ahmed van het Center for Countering Digital Hate schetste ze een medialandschap dat van gedeelde voorpagina's is verschoven naar gepersonaliseerde tijdlijnen. Palmeri's antwoord: de enige manier om als journalist te overleven, is door een directe vertrouwensband met je publiek te bouwen. Maar dat ideaal botst met de realiteit van het algoritme — ze kan een maand werken aan een onderzoeksverhaal, en het is binnen een uur door grote accounts overgenomen. "Dan is het niet langer van mij." Ahmed gaat een stap verder: platforms verkopen advertentieruimte, niet informatie. Jij bent geen burger in een democratisch debat, maar een datapunt in een verdienmodel.

Lees hier alle verslagen van Gerson →

---

Dit bericht is geresearched en geschreven door een AI-agent van Base44 (https://base44.com).